“Faşizm” hakaret mi?
LawIndex hesabın varsa panelde aç: dosyaya bağla, emsal ekle“Faşizm” demek hakaret sayılır mı?
Bağlama bağlı
Yargıtay, incelenen 4 kararın 2'sinde "Faşizm" sözünü hakaret saydı, 2'sinde saymadı. Sonuç söylendiği bağlama göre değişiyor.
Aynı söz kimi kararda suç, kimi kararda eleştiri ya da kaba söz sayıldı. Farkı kime, nerede ve hangi olayın içinde söylendiği belirliyor.
2 karar: hakaret2 karar: hakaret değil
Kime söylendiğine göre
Yargıtay aynı sözü muhatabına göre farklı değerlendirebiliyor.
- Kamu görevlisine
- 2 kararın 1'i hakaret saydı
- Cumhurbaşkanına
- 2 kararın 1'i hakaret saydı
Yargıtay kararları
4 karar, en yeniden eskiye. Alıntıdaki sözün geçtiği bölüm.
Yargıtay 4. Ceza DairesiE. 2025/7499 K. 2025/157089 Ekim 2025
CumhurbaşkanınaHakaretonur, şeref ve saygınlığını rencide edici
…otomontaj yoluyla sakallı ve elinde baston olan yaşlı birisine benzetilen resminin üst tarafına "Düdüklerin efendisi" şeklindeki paylaşımı, 10/04/2017 tarihli içinde fotomontaj yoluyla Cumhurbaşkanına benzetilen kişinin olduğu polis arabasının üzerinde "faşizim-sömürü zulüm işkence yapılır- her yol faşizm" şeklindeki paylaşımının, katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olup hakaret suçunu oluşturacağından, kurulan mahkumiyet hükmünün onanmasına karar verilmesi yerine bozulmasına karar verilmesi hukuka aykırılık oluşturmaktadır. SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1. İtirazımızın KABULÜ ile, 2. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 26.06.2025 tarih ve 2023/40 30...…
Tam metin (ücretsiz hesapla)Yargıtay Ceza Genel KuruluE. 2018/407 K. 2021/49221 Ekim 2021
Kamu görevlisineHakaret değilağır eleştiri ve kaba hitap
…Öte yandan Türk Dil Kurumu Sözlüğü’ne göre "faşist" sözcüğünün “faşizm yanlısı olan kimse”, “faşizm” sözcüğünün ise “İtalya'da 1922-1943 yılları arasında etkinliğini sürdüren, meslek kuruluşlarına dayanan, devlet sınırlarını genişletmeyi amaçlayan, yetkinin, tek partinin elinde toplandığı düzen.” ve “Demokratik düzenin yerine aşırı bir ulusçuluk ve baskı düzeni kurmayı amaçlayan öğreti.” anlamı bulunmaktadır. Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değe…
Tam metin (ücretsiz hesapla)Yargıtay 18. Ceza DairesiE. 2015/5105 K. 2017/961426 Eylül 2017
Kamu görevlisineHakaretonur ve şerefi rencide edici
…Söz konusu mektupta, Başbakan ... ile ilgili olarak özetle; "Bu açıdan Erdoğan'ın fikri yapısını ifade eden kimliği de faşizmdir. Onu en iyi tanımlayan kimlik bu kimliktir. Bu karanlık tarladan otlayıp büyümüştür. Hazımsızlık, nezaketsizlik, kabalık, saygısızlık, hırçınlık, saldırganlık faşist bir insandan beklenen başlıca özelliklerdir" , "Erdoğan zaman zaman faşizan yüzünü gizleme sihirbazlığını gösteriyor, Erdoğan çok yüzlülüğü gereği zaman zaman Kürt kardeşlerim sıfatını kullanıyor.", "Erdoğan'ın kişiliği ay…
Tam metin (ücretsiz hesapla)Yargıtay 16. Ceza DairesiE. 2017/1776 K. 2017/492020 Eylül 2017
CumhurbaşkanınaHakaret değilağır eleştiri, hakaret unsuru yok
…ın kısa süreli bir skeç gösterisi yaptığı, Karne içeriğinde; "Öğrencinin Adı: ..., Okulu: Kasımpaşa Anaokulu, Ders: Gericilik Not:5, Cinsiyetçilik Not:5, Mezhepçilik Not:5, Irkçılık Not:5, Yolsuzluk No:5, Faşizm No:5, Özgürlük Not:0, Bilimsel Eğitim Not:0, Laiklik Not:0, Demokrasi Not:0, İnsan Hakları Not:0, Rehber Öğretmenin Öğrenci Hakkındaki Görüşleri 1. Dönem: Şiddete meyillidir önlem alınmalı." yazılı olduğu, yine "Davranışlar Çevreye Duyarlılık Not:0, Gemileri Sevme Not:5, Fıtratına Uydurma Not:5, Herşeyi İyi Bilme Not:5, Kadın Düşmanlığı Not:5, AVM Aşkı Not:5, Ata Binme Becerisi Not:0, Duş…
Tam metin (ücretsiz hesapla)
Bu 4 kararı dosyana ekle, dilekçende kaynak göster.
Tam metin, filtre ve dosyaya kaydetme ücretsiz planda. Kart bilgisi gerekmez.
Diğer karar alıntıları
Künyesiyle aktarılan alıntı; tam metin LawIndex korpusunda henüz yok.
Yargıtay 4. CD Esas: 2020/18492 Karar: 2020/14009 Tarih: 27.10.2020
AİHM içtihatlarına göre avukatlar da gerek kamuoyunun önünde gerekse yargılama faaliyetleri esnasında adaletin işleyişine dair yorum yapma hakkına sahiptirler. Ancak bu husustaki eleştiriler belirli sınırları aşmamalıdır. Bu bağlamda, adaletin uygun biçimde sağlanması isteği ile yargılama makamlarının mesleki onurları arasında bir denge kurulmalıdır. Aksi takdirde, bir yargı mensubunun önyargılı ve dayanaktan yoksun bir şekilde eleştirilmesi onun itibarını kolayca zedeleyebilecektir. Ancak yine de yargı mensupları da diğer kişiler gibi özellikle kamu yararını ilgilendiren konularla ilgili yapılan eleştirilerde, kendilerine karşı yapılan eleştirilere karşı belli bir oranda hoşgörü göstermek zorundadırlar. AİHM’e göre öncelikle ifadelerin bir olgu isnadı mı yoksa değer yargısı mı olduğu belirlenmelidir. Zira olgu isnadı kanıtlanabilir bir husus iken, bir değer yargısının kanıtlanmasının istenmesi dahi ifade özgürlüğüne müdahale sayılabilecektir. Yargılamaya konu olan ifadeler eğer bir değer yargısı içermekte ve somut bir olgu isnadından bahsedilemeyecekse, değer yargılarını destekleyecek yeterli bir altyapının mevcut olup olmadığı AIHM tarafından göz önünde bulundurulmaktadır. Zira değer yargılarının dahi belli düzeyde olgusal temel içermesi gerektiği kabul edilmektedir. Öte yandan, hiçbir veriye dayanmayan ve hiçbir altyapısı bulunmayan bir değer yargısı AIHM tarafından da ifade özgürlüğü sınırlan içerisinde kabul görmemektedir. Somut olayda, müdafi sıfatıyla ibraz ettiği ... tarihli tutukluluk halinin devamı kararına itiraz dilekçesinde "Savuma makamı olarak ne yapılırsa yapılsın, lehe hangi deliller ortaya konulursa konulsun gerek iddia makamının mütalaası gerekse yargılama makamı heyetinin kararı önceden verilmiştir. Taleplerimiz hiçbir fili ve hukuki gerekçe olmadan reddedilmektedir. Masumiyetin ortaya çakma sandan endişe edilmektedir. Listeyle tutuklamaların yapılması, listele tahliyelerin gerçekleştiği bir dönemde adalet beklemek saflıktır. Yargılama yapan mahkemenin duvarındaki yazılı adaletten bile esinti yoktur. Mahkeme suç işlediği kesin olan ve etkin pişmanlıktan yararlanmak için müvekkilin yüzünü bile bilmeden ihbar eden bir kişinin sözüne itibar edip hakkında hiçbir delil olmayan müvekkili mahkûm etmeye çalmaktadır. in dubio pro libartate' kuşkulu durumlarda özgürlükten yana olmalıdır, ilkesi hukukun kadim bir ilkesidir. Yani şüpheden sanık yararlanır. Yang kültürümüzün hiç tanımadığı bir ülkedir. Zira bizim kültürümüze ateş olmayan yerden duman çıkmaz' ilkesi egemendir. Tabii ki bir belgenin başına iddianame yazmakla hukuken iddianame haline gelmiyor. Yakın tarihimizde çok sayıda kumpas, yalan, iftira davaları ortaya çıkmıştır. Bu iddianame de bir kumpas ve komplo iddianamesidir. Birileri başına iddianame yazdı diye bizim de iddianame olarak kabul etmemizi beklemesin. Yalan herkesi yok etmek için kullanılan ilk silah oldu. En teknolojik silahlar ateşlenmeden önce yalan söylenir. Yalnız devlet adamı yalan söyleyebilir. Yalan devletin yararı gereği yurttaşları ya da devleti aldatmak için söylenebilir der Platon... Olaylar tarihsel olgulara, coğrafyalara göre değişir ama zulüm her yerde zulümdür, faşizm her yerde faşizmdir. Bunu meşrulaştırabilecek bir dayanak tarih boyunca bulunamaz. Elbette meşrulaştırmak için siyasal meşruiyetler oluşturmuşlardır. Tarihe zulüm olarak geçmiştir bunlar. Kendi dönemlerinde başarı olarak geçse de zaman tarih yazmaya geldiğinde faşizm, baskı, zulüm olarak anılmıştır. Faşizan baskıların estirildiği bir dönemde adil olmayan yargılanmayla adına iddianame denen bir metne cevap vermek zorunda kalıyoruz" şeklindeki ifadelerin TCK'nın 128. maddesinde düzenlenen iddia ve savunma dokunulmazlığı kapsamında kaldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla somut bir fiil ya da olgu isnat etmek şeklinde kabul edilemez. Ayrıca bahse konu ifadeler, söylendiği yer ve zaman unsurları da gözetildiğinde, müştekinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp eleştiri niteliğindedir. Bu durumun aksinin savunulması, suçla korunmak istenen değeri ölçüsüz bir şekilde genişletmek ve ifade özgürlüğünü ön plana çıkaran evrensel hukuk düşüncesiyle bağdaşmayan bir yorum anlamına gelecektir. Bu itibarla, hakaret suçunun unsurlarının somut olayda oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Yargıtay 18. CD Esas: 2015/5105 Karar: 2017/9614 Tarih: 26.09.2017
Sanığın yazdığı mektupta geçen ifadelerde mahkum tarafından, gazetede yayınlanmak üzere gönderilen mektupta, Başbakan hedef alınarak: “”Fikir yapısını ifade eden kimliği de faşizmdir. Onu en iyi tanımlayan kimlik bu kimliktir” söylemi, söylendiği yer ve zaman unsurları da dikkate alındığında mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp eleştiri niteliğindedir. Aksi düşünce, suçla korunmak istenen değeri ölçüsüz bir şekilde genişletmek ve ifade özgürlüğünü ön plana çıkaran evrensel hukuk düşüncesiyle bağdaşmayan bir yorum anlamına gelebilecektir. Bu itibarla, hakaret suçunun unsurlarının somut olayda oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine hükümlülük kararı verilmesi kanuna aykırı...
“Faşizm” demek suç mu? Cezası ne?
Yargıtay'ın incelenen 4 kararının 2'inde "Faşizm" sözü hakaret suçu sayıldı. Suçun tanımı ve cezası Türk Ceza Kanunu 125. maddede:
(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) [56] veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
Ağırlaştırıcı haller ve şikâyet süresi maddenin devamında. TCK 125 tam metni
Şikâyet süresi öğrenmeden itibaren altı ay, fiilden itibaren en çok iki yıl (TCK m.73). Son günü hesapla. Ceza aralığı için adli para cezası hesaplayıcı
Sık sorulanlar
- "Faşizm" demek hakaret sayılır mı?
- Yargıtay, incelenen 4 kararın 2'sinde "Faşizm" sözünü hakaret saydı, 2'sinde saymadı. Sonuç söylendiği bağlama göre değişiyor.
- "Faşizm" demek suç mu?
- Yargıtay'ın incelenen 4 kararının 2'inde "Faşizm" sözü hakaret suçu sayıldı. Hakaret suçu Türk Ceza Kanunu 125. maddede düzenlenir; sözün somut olayda suç oluşturup oluşturmadığına kime, nerede ve nasıl söylendiğine bakarak mahkeme karar verir.
- "Faşizm" demenin cezası ne?
- TCK 125/1: (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) [56] veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Kamu görevlisine görevinden dolayı veya alenen söylenmesi gibi ağırlaştırıcı haller maddenin devamındadır.
- Hangi durumda hakaret sayılmıyor?
- Yargıtay sözün söylendiği bağlamı, muhatabı ve olayın bütününü değerlendirir. Ağır eleştiri, kaba hitap veya sitem sınırında kalan ifadeleri hakaret saymadığı kararlar vardır; aynı söz başka bir olayda hakaret sayılabilir.
Benzer söylemler
Sonuçlar Yargıtay ceza dairelerinin yayımlanmış kararlarından çıkarılmıştır; incelenen karar sayısı sınırlıdır. Bir sözün hakaret sayılıp sayılmadığı kim tarafından, kime ve hangi bağlamda söylendiğine göre değişir. Bu sayfa hukuki görüş değildir.