Üçüncü Bölüm
Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu Madde 8/k: Tarımsal arazi edindirme iş ve işlemleri
Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu · 5403 sayılı kanun
(Ek: 30/4/2014-6537/5 md.) Bakanlık, yeter gelirli tarımsal arazileri ekonomik, ekolojik ve sosyal açıdan azami oranda verimli kılmak ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünü artırmak için gerekli tedbirleri alır. Ayrıca; tarım arazilerinin değerinin tespiti, kredi temini, ortakçılık, yarıcılık, kiracılık işlerinin düzenlenmesi, kira bedellerinin tespiti ve üretime yönlendirilmesi, arz talep listelerinin oluşturulması, alıcı, satıcı ve kiracıların anlaşmaları konusunda doğrudan aracılık yapılması, bu alanda ilgili kamu idareleri ile yürütülecek politikalar konusunda iş birliği yapılması ve kredi işlemlerine teknik destek sağlanması gibi iş ve işlemleri yapar veya yaptırır. Bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak, ihtiyaç duyulması hâlinde, yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünün altındaki tarımsal arazileri yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğüne çıkarmak veya mülkiyetten kaynaklanan ihtilafları gidermek amacıyla kamulaştırma, alım ile satım işlemleri Bakanlığın talebi üzerine Maliye Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre yerine getirilir. Kamulaştırma ve alım işlemleri gerektiğinde Hazineye ait taşınmazların trampası suretiyle de yapılabilir. (Ek:23/3/2023-7442/37 md.) Bakanlık; Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan tarım arazileri hariç olmak üzere, mülkiyeti gerçek ve tüzel kişilere ait olup, hisselilik, mülkiyet ihtilafı, parçalılık, tarımsal faaliyete son verilmesi, göç veya başka bir sebeple üst üste iki yıl süreyle işlenmeyen tarım arazilerini tespit ederek, ekonomiye kazandırılması ve kamu yararına kullanılması için bu arazileri kira geliri arazi maliklerine ait olmak üzere ve arazinin vasfının değiştirilmemesi şartıyla sezonluk olarak rayiç bedelden aşağı olmamak üzere kiraya verir. (Ek:23/3/2023-7442/37 md.) Kiralama öncelikli olarak kiraya verilecek arazinin bulunduğu yerleşim yerinde ikamet edenlere ya da 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 3 üncü maddesinde belirtilen sivil toplum kuruluşlarına ve meslek odalarına yapılır. Bakanlık kiralama işlemlerini genel hükümlere göre taşınmaz ticareti yetki belgesine sahip işletme ve sözleşmeli işletmelere de yaptırabilir. Bu maddeye göre kiralanan araziler Bakanlıkça belirlenen kayıt sistemlerine kaydedilir ve kiracılar bu arazilerle ilgili tarımsal desteklerden yararlandırılır. (Ek:23/3/2023-7442/37 md.) Kiralanacak arazilerin rayiç kira bedelleri ve kiralayanların yetiştirebilecekleri ürün veya ürün grupları Bakanlık il veya ilçe müdürlükleri tarafından mahallinde veya elektronik ortamda ilan edilir. Öncelikli gruplardan birden fazla istekli çıkması halinde en yüksek teklifi verene kiralanır. Öncelikli gruplardan istekli çıkmaması halinde diğer isteklilerden en yüksek teklifi verene kiralanır. (Ek:23/3/2023-7442/37 md.) Arazi maliklerine veya hak sahiplerine ulaşılamaması halinde kira bedelleri araziye özgülenerek bir kamu bankası nezdinde açılacak vadeli hesaba yatırılarak nemalandırılır. Mülkiyeti ihtilaflı arazilerde ihtilafın giderilmesi halinde biriken kira geliri ve ferileri hak sahiplerine dağıtılır. (Ek:23/3/2023-7442/37 md.) Kiralanacak arazilerin; sınıfı, parsel büyüklüğü, verimliliği gibi hususlar dikkate alınarak tespit edilmesi, kiralama usul ve esasları, kira bedellerinin ve sürelerinin belirlenmesi ile kiralamaya ve kira gelirlerinin hak sahiplerine dağıtımı ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Değişiklik notu
(Ek: 30/4/2014-6537/5 md.)
Son değişiklik: (6537 sayılı kanun)
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi. Metin, kaynağın yayımladığı güncel konsolide halidir; değişiklikler kaynak sistemde yayımlandıkça yansıtılır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir.
Bu maddeye 252 kararda atıf var.
En güncel 5 karar aşağıda.
1. Hukuk DairesiE. 2026/5955 K. 2026/58717 Eylül 2026
“…Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/244 E., 2025/227 K. 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davanın, 5403 sayılı Kanun'un 8-A maddesi uyarınca açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin”
Tam metni oku7. Hukuk DairesiE. 2025/4991 K. 2026/31079 Haziran 2026
“…İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 5403 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca paydan pay satışının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.”
Tam metni oku7. Hukuk DairesiE. 2025/4863 K. 2026/28632 Haziran 2026
“…kamulaştırıldığını, geriye 33.055.20 m² alanın kaldığını, bu durumda müvekkilinin elinde 5/3 hisse olarak 19.800,00 m² kalması gerekirken raporda 17.798.11 m² kaldığının belirtildiğini, bu durumun çelişki yarattığını, 4. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8/”
Tam metni oku7. Hukuk DairesiE. 2026/2311 K. 2026/268613 Mayıs 2026
“…Hatta, 6537 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Kanunun 8. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 8/İ maddesinin ikinci fıkrası sınırdaş tarımsal arazi maliklerine de ön alım hakkı getirerek aynı Kanun'un 1. maddesinde açıklanan “..”
Tam metni oku7. Hukuk DairesiE. 2026/1830 K. 2026/25216 Mayıs 2026
“…Hatta, 6537 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Kanun'un 8. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 8/İ maddesinin ikinci fıkrası sınırdaş tarımsal arazi maliklerine de ön alım hakkı getirerek aynı Kanun'un 1. maddesinde açıklanan “.”
Tam metni okuDuruşmada bu kararları kullanacak mısın?
Kararı ve maddeyi dosyana ekle, dilekçende kaynak olarak göster. 252 kararın tamamı ücretsiz planda.
