Birinci Kısım › İkinci Bölüm
Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 5/b: istisna
Kurumlar Vergisi Kanunu · 5520 sayılı kanun
(Ek: 6/2/2014-6518/82 md.) (1) Türkiye’de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan buluşların; a) Kiralanması neticesinde elde edilen kazanç ve iratların, b) Devri veya satışı neticesinde elde edilen kazançların, c) Türkiye’de seri üretime tabi tutularak pazarlanmaları hâlinde elde edilen kazançların, ç) Türkiye’de gerçekleştirilen üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazançların patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının, % 50’si kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisna, buluşa yönelik hakların ihlal edilmesi neticesinde elde edilen gelirler ile buluş nedeniyle alınan sigorta veya diğer tazminatlar için de uygulanır. (2) İstisnanın uygulanabilmesi için; [17] a) İstisna uygulamasına konu buluşun, 24/6/1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname veya 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında patent veya faydalı model belgesi verilerek koruma altına alınan buluşlar arasında yer alması ve buluşa ilişkin incelemeli sistem ile patent veya araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınması, b) İstisna uygulamasından yararlanabilecek kişilerin, 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde veya 6769 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen nitelikleri taşıması ve bu kişilerin patentli veya faydalı model belgeli buluşu geliştirme yetkisini haiz bulunması şartıyla, patent veya faydalı model belgesinin sahibi ya da patent veya faydalı model belgesi üzerinde tekel niteliğinde özel bir ruhsata sahip olması, c) (Mülga: 15/7/2016-6728/57 md.) gerekmektedir. (3) (Değişik: 15/7/2016-6728/57 md.) İstisna uygulamasına patent veya faydalı model belgesinin verildiği tarihten itibaren başlanır ve ilgili patent veya faydalı model belgesi için sağlanan koruma süresi aşılmamak kaydıyla bu istisnadan yararlanılabilir. Buluşun üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazançların, patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmı, ayrıştırılmak suretiyle transfer fiyatlandırması esaslarına göre tespit edilir. (4) Bu madde gelir vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır. (5) İstisna uygulamasının kesinti suretiyle alınan vergilere şümulü yoktur. Ancak, bu madde kapsamında istisnadan yararlanılan serbest meslek kazançları ile gayrimenkul sermaye iratları üzerinden yapılacak vergi kesintisi % 50 oranında indirimli uygulanır. Kazanç ve iradı kesinti yoluyla vergilenen ve beyanname vermesi gerekmeyen mükellefler için indirimli vergi kesintisi en fazla 5 yıl süre ile uygulanır. (6) Bu madde kapsamında istisna uygulamasından yararlanan mükellefler, 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında yer alan istisna uygulamasından ayrıca yararlanamaz. (7) (Değişik: 15/7/2016-6728/57 md.) Birinci ve beşinci fıkralarda yer alan %50 oranını ayrı ayrı ya da birlikte sıfıra kadar indirmeye, %100’e kadar artırmaya, bu oranları sektörler ile birinci fıkrada yer alan gelir, kazanç ve iratlar itibarıyla ya da patent veya faydalı model belgesine göre farklılaştırmaya, tekrar kanuni seviyesine indirmeye, beşinci fıkrada yer alan süreyi bir yıla kadar indirmeye, tekrar kanuni seviyesine kadar çıkarmaya Cumhurbaşkanı; üçüncü fıkrada yer alan transfer fiyatlandırması suretiyle ayrıştırma yöntemi yerine satış, hasılat, gider, harcama, maliyet veya benzeri unsurları dikkate alarak kazancın ayrıştırılmasında basitleştirilmiş yöntemler tespit etmeye ve bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Değişiklik notu
(Ek: 6/2/2014-6518/82 md.)
Son değişiklik: (6518 sayılı kanun)
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi. Metin, kaynağın yayımladığı güncel konsolide halidir; değişiklikler kaynak sistemde yayımlandıkça yansıtılır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir.
Bu maddeye 168 kararda atıf var.
En güncel 5 karar aşağıda.
11. Hukuk DairesiE. 2025/7102 K. 2026/169825 Mart 2026
“…parasal karşılığından şirketin yükümlü olduğu kurumlar vergisi karşılığı, şirket pasifinde gösterilmeden belirlenen gerçek değer dikkate alınmış, ancak bunun sebebi açıklanmamıştır. ..., ... varlıların parasal karşılıklarının muafiyeti düzenleyen Kurumlar Vergisi Kanunu m. 5”
Tam metni okuVergi̇ Dava Dai̇releri̇ KuruluE. 2025/515 K. 2025/7258 Ekim 2025
“…Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin (3) numaralı fıkrasının uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan halinde "İştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri hariç olmak üzere, kurumların”
Tam metni oku3. DaireE. 2023/8085 K. 2025/282316 Haziran 2025
“…Holding Anonim Şirketi'ne satışından elde edilen kazancın istisnadan yararlanılan kısmının pasifte özel bir fon hesabına aktarıldığı ve satış bedelinin de aynı tarihte tahsil edildiği dikkate alındığında, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin birinci”
Tam metni oku9. DaireE. 2024/4100 K. 2025/202215 Mayıs 2025
“…anılan iş kapsamında yapılan hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisinin kaldırılması ve tevkif suretiyle ödenen 1.265.133,83-TL'nin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davayı, Kurumlar Vergisi Kanununun ''İstisnalar'' başlıklı 5.”
Tam metni oku9. DaireE. 2024/6494 K. 2025/171429 Nisan 2025
“…Etap 570 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi"nin yıllara sari inşaat işi olduğundan bahisle anılan iş kapsamında yapılan 5 nolu hak ediş ödemeleri üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisinin”
Tam metni okuDuruşmada bu kararları kullanacak mısın?
Kararı ve maddeyi dosyana ekle, dilekçende kaynak olarak göster. 168 kararın tamamı ücretsiz planda.
