Birinci Kısım › Üçüncü Bölüm › Birinci Ayırım
HMK Madde 40: talebini incelemeye yetkili merci
Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 6100 sayılı kanun
(1) Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir. (2) Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir. (3) Sulh hukuk hâkimi reddedildiği takdirde, ret talebi, o yerdeki diğer sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir. O yerde, sulh hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, bulunma sıralarına göre; o yerdeki sulh ceza hâkimi, asliye hukuk hâkimi, asliye ceza hâkimi, bunların da bulunmaması hâlinde, en yakın yerdeki sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir. (4) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyelerinin reddi talebi, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır. Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez.
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi. Metin, kaynağın yayımladığı güncel konsolide halidir; değişiklikler kaynak sistemde yayımlandıkça yansıtılır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir.
Bu maddeye 35 kararda atıf var.
En güncel 5 karar aşağıda.
1. Hukuk DairesiE. 2025/5129 K. 2026/6083 Şubat 2026
“…Diğer taraftan, tanık delili, HMK’nın 2 40... . maddeleri arasında düzenlenmiş olup HMK’nın 240/2. maddesinde; ''Tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve dinlenilmesi istenen tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi”
Tam metni oku5. Hukuk DairesiE. 2025/15273 K. 2026/10882 Şubat 2026
“…uzlaştırmacılık yapmış bulunması. ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması. d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." 3. 6100 sayılı Kanun’un “Ret talebini incelemeye yetkili merci” başlıklı 40”
Tam metni oku8. Hukuk DairesiE. 2025/4196 K. 2025/73478 Aralık 2025
“…VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, 615, 40 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine”
Tam metni oku5. Hukuk DairesiE. 2025/11317 K. 2025/139273 Kasım 2025
“…uzlaştırmacılık yapmış bulunması. ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması. d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." 3. 6100 sayılı Kanun’un “Ret talebini incelemeye yetkili merci” başlıklı 40”
Tam metni oku5. Hukuk DairesiE. 2025/14297 K. 2025/139203 Kasım 2025
“…Reddi Hakim Sebepleri Talep edenin hakimin reddi talep dilekçesinde özetle; daha önce 23.06.2025 tarihli dilekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 40 ncı maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında toplu ret değerlendirme riskinin önüne”
Tam metni okuDuruşmada bu kararları kullanacak mısın?
Kararı ve maddeyi dosyana ekle, dilekçende kaynak olarak göster. 35 kararın tamamı ücretsiz planda.